บทความ

วิกฤตความขัดแย้งในตะวันออกกลางส่งผล กระทบต่ออุตสาหกรรมอาหารไทยผ่าน 3 ช่องทางหลัก ได้แก่ ต้นทุนพลังงานที่เพิ่มขึ้น 20–30% ค่าระวางเรือและโลจิสติกส์ที่พุ่งสูง รวมถึงความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนและการชำระเงินที่ไม่แน่นอน สินค้าที่เปราะบางที่สุดคือข้าวและทูน่ากระป๋อง ซึ่งรวมกันเกือบ 60% ของมูลค่าส่งออกไปภูมิภาค ขณะที่ SME ในห่วงโซ่อุปทานเผชิญความเสี่ยงสูงเป็นพิเศษเพราะขาดอำนาจต่อรองราคา

     เศรษฐกิจของกลุ่มประเทศเครือรัฐเอกราช (Commonwealth of Independent States: CIS) ในปี 2569 อยู่ในภาวะ เติบโตชะลอตัวและมีความแตกต่างสูงระหว่างประเทศ โดยได้รับแรงกดดันจากสงครามยูเครนที่ยังคงดำเนินอยู่ มาตรการคว่ำบาตรตะวันตกต่อรัสเซีย และภาวะเงินเฟ้อที่สูงในบางประเทศ การนำเข้าอาหารของกลุ่มประเทศเครือรัฐเอกราช (CIS) ในปี 2569  มีลักษณะ สองขั้วชัดเจน: รัสเซียลดการนำเข้าจากตะวันตกและหันไปพึ่งพาการผลิตในประเทศและประเทศ "มิตร" ในขณะที่เอเชียกลางและคอเคซัสยังคงนำเข้าเพิ่มขึ้นตามการเติบโตของเศรษฐกิจและประชากร

     KKDIK (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik) เป็นข้อบังคับของตุรกีเกี่ยวกับการจดทะเบียนการประเมิน การอนุญาต และการจำกัดสารเคมี ข้อบังคับนี้มีพื้นฐานจากข้อบังคับ EU REACHซึ่งได้เผยแพร่อย่างเป็นทางการโดยกระทรวงสิ่งแวดล้อมและการวางผังเมืองของตุรกี (MoEUCC) เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2017 และมีผลบังคับใช้ทั่วประเทศในวันที่ 23 ธันวาคมของปีเดียวกัน ตามข้อบังคับ KKDIK ของตุรกี ธุรกิจต้องจดทะเบียนกับกระทรวงสิ่งแวดล้อมและการวางผังเมืองของตุรกีสำหรับการผลิตหรือการนำเข้าสารเคมีในปริมาณตั้งแต่ >= 1 ตันต่อปีในตุรกี มิฉะนั้นธุรกิจจะไม่ได้รับอนุญาตให้ผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายสารเคมีในตุรกี ข้อบังคับ KKDIK ถูกนำมาใช้เพื่อให้มั่นใจในการจัดการสารเคมีอย่างปลอดภัย ปกป้องสุขภาพมนุษย์และสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน ข้อบังคับนี้ใช้กับสารเคมีที่ผลิต นำเข้า ส่งออก หมุนเวียน และใช้งานในตุรกี

ประเทศมาเลเซียถือเป็นคู่ค้าที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ลำดับต้นของประเทศไทยในภูมิภาคอาเซียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภคที่มีมูลค่าการค้าระหว่างกันอย่างต่อเนื่อง สินค้าแชมพูภายใต้พิกัดศุลกากร HS330510 เป็นหนึ่งในสินค้าที่ประเทศไทยมีความได้เปรียบเชิงการแข่งขันอย่างชัดเจน โดยครองส่วนแบ่งตลาดในฐานะผู้ส่งออกอันดับหนึ่งมาอย่างยาวนาน ด้วยสัดส่วนเฉลี่ยมากกว่าร้อยละ 60 ของมูลค่าการนำเข้าแชมพูทั้งหมดของมาเลเซีย          อย่างไรก็ตาม ภูมิทัศน์การค้า (TradeLandscape) ในกลุ่มสินค้าแชมพูกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่สำคัญหลายประการ ทั้งจากพลวัตของคู่แข่งรายใหม่ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะสาธารณรัฐประชาชนจีนตลอดจนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคชาวมาเลเซียที่ให้ความสำ คัญกับคุณสมบัติเฉพาะทางมากขึ้น อาทิ สินค้าที่ได้รับการรับรองฮาลาล สูตรสำหรับผู้สวมฮิญาบและส่วนผสมที่มีประสิทธิภาพสูงในลักษณะ Skinification

การตีความเชิงเศรษฐศาสตร์การค้าระหว่างประเทศ     การอ่อนค่าของเงินรูเปียห์ส่งผลต่อไทยผ่านกลไกสำคัญสามประการ ได้แก่ ผลต่อราคาสินค้านำเข้าของอินโดนีเซีย ผลต่อความสามารถแข่งขันของสินค้าอินโดนีเซีย และผลต่อโครงสร้างต้นทุนของผู้ประกอบการไทย     ประการแรก เมื่อรูเปียห์อ่อนค่า ผู้นำเข้าอินโดนีเซียต้องใช้เงินรูเปียห์มากขึ้นในการซื้อสินค้าจากไทย โดยเฉพาะสินค้าที่ตั้งราคาเป็นดอลลาร์สหรัฐ ส่งผลให้สินค้าไทยแพงขึ้นในตลาดอินโดนีเซีย แม้ว่าราคาส่งออกในสกุลเงินดอลลาร์จะไม่เปลี่ยนแปลงก็ตาม ผลกระทบนี้จะรุนแรงในสินค้าที่มีความยืดหยุ่นต่อราคาสูง เช่น น้ำตาล พลาสติก เครื่องจักรบางประเภท เคมีภัณฑ์ และสินค้าอุตสาหกรรมขั้นกลาง     ประการที่สอง สินค้าอินโดนีเซียจะมีความได้เปรียบด้านราคามากขึ้นในตลาดโลก เพราะผู้ส่งออกอินโดนีเซียสามารถเสนอราคาขายเป็นดอลลาร์ได้แข่งขันมากขึ้น หรือคงราคาขายเดิมแต่ได้รับรายได้ในรูปเงินรูเปียห์เพิ่มขึ้น กลไกนี้ทำให้สินค้าไทยที่แข่งขันกับอินโดนีเซียในตลาดที่สาม เช่น อาเซียน ตะวันออกกลาง แอฟริกา และเอเชียใต้ เผชิญแรงกดดันเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะสินค้าโภคภัณฑ์ สินค้าอุตสาหกรรมขั้นกลาง สิ่งทอ รองเท้า ผลิตภัณฑ์ยาง พลาสติก เคมีภัณฑ์ และอาหารแปรรูปบางรายการ     ประการที่สาม ผู้ประกอบการไทยบางกลุ่มอาจได้ประโยชน์จากต้นทุนนำเข้าที่ลดลง หากนำเข้าสินค้าหรือวัตถุดิบจากอินโดนีเซีย เช่น พลังงาน ทองแดง อะลูมิเนียม เคมีภัณฑ์ เครื่องจักร เครื่องใช้ไฟฟ้า กระดาษ ไขมันและน้ำมันพืช หรือสินค้าอุตสาหกรรมขั้นกลาง อย่างไรก็ตาม ประโยชน์ดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ เพราะสินค้าหลายรายการ โดยเฉพาะพลังงานและโลหะ มักอ้างอิงราคาตลาดโลกเป็นดอลลาร์สหรัฐ ทำให้ผลบวกจากค่าเงินรูเปียห์อ่อนอาจถูกจำกัด

    บทความนี้สรุปประเด็นค้นพบสำคัญจากบทความวิจัยเรื่อง Halal-Friendly Wellness Tourism in Non-Muslim Countries: Perceptions of Muslim Tourists ของ Ashton และ Islam (2025) ซึ่งศึกษามุมมองของนักท่องเที่ยวมุสลิมไทย 40 คนที่เดินทางไปประเทศที่ไม่ใช่มุสลิมในช่วงปี 2022-2023 ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก และนำผลมาวิเคราะห์ร่วมกับข้อมูลภายนอกจากแหล่งอ้างอิงที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจเวลเนส การท่องเที่ยวมุสลิม และเศรษฐกิจฮาลาล โดยยึดหลักว่าข้อมูลใดที่ไม่มีหลักฐานรองรับจะไม่ถูกนำมาเติมแต่งหรือขยายความเกินกว่าที่แหล่งข้อมูลระบุไว้